CARF Và DAC8: Hơn 50 Quốc Gia Bắt Đầu Thu Thập Dữ Liệu Thuế Crypto Từ 2026

22/09/2026, 07:55

Từ ngày 1/1/2026, khung báo cáo tài sản mã hóa CARF của OECD cùng chỉ thị DAC8 của Liên minh châu Âu chính thức đi vào giai đoạn thu thập dữ liệu. Hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ đã cam kết áp dụng, trong đó có toàn bộ các nước EU và Vương quốc Anh. Các sàn giao dịch, ví lưu ký và nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa phải thu thập thông tin định danh, mã số thuế và lịch sử giao dịch của khách hàng để chia sẻ với cơ quan thuế các nước. Kỷ nguyên “ẩn danh” của tiền ảo trên các nền tảng tập trung đang dần khép lại.

CARF và DAC8 là gì?

CARF (Crypto-Asset Reporting Framework) là khung chuẩn do OECD xây dựng, tương tự Chuẩn báo cáo chung CRS đang áp dụng với tài khoản ngân hàng. Mục tiêu là giúp cơ quan thuế các nước tự động trao đổi thông tin về giao dịch tài sản mã hóa của người nộp thuế cư trú tại nước mình. DAC8 là chỉ thị của EU đưa CARF vào luật của các nước thành viên, đồng thời mở rộng thêm một số yêu cầu.

Lộ trình triển khai

Mốc thời gian Nội dung
1/1/2026 EU (DAC8), Vương quốc Anh và các nước tiên phong bắt đầu thu thập dữ liệu
1/1 – 31/5/2027 Vương quốc Anh nhận báo cáo dữ liệu năm 2026 từ các nhà cung cấp dịch vụ
30/9/2027 Lần trao đổi dữ liệu đầu tiên giữa các nước EU
2027 – 2029 Nhiều quốc gia khác lần lượt tham gia trao đổi; Hoa Kỳ dự kiến từ năm 2029

Dữ liệu nào sẽ được báo cáo?

  • Thông tin định danh: họ tên, địa chỉ, ngày sinh, quốc tịch, nơi cư trú thuế và mã số thuế.
  • Giao dịch: đổi tài sản mã hóa sang tiền pháp định, đổi giữa các tài sản mã hóa với nhau, nạp, rút.
  • Chuyển ra ví tự lưu ký: các giao dịch chuyển tài sản sang địa chỉ ví do người dùng tự quản lý.

Nếu khách hàng không cung cấp thông tin sau hai lần nhắc, nền tảng có 60 ngày để thu thập, sau đó phải chặn khách hàng thực hiện các giao dịch thuộc diện báo cáo. Nghĩa vụ báo cáo thuộc về nhà cung cấp dịch vụ, không phải cá nhân. Xem thêm các phân tích kinh tế quốc tế tại chuyên mục của chúng tôi.

Vì sao thế giới siết minh bạch thuế tiền ảo?

Tài sản mã hóa tăng trưởng mạnh trong thập kỷ qua, nhưng khả năng giao dịch xuyên biên giới, không qua ngân hàng khiến cơ quan thuế khó theo dõi thu nhập. Trong khi CRS đã giúp thu hẹp khoảng trống với tài khoản ngân hàng ở nước ngoài, tài sản mã hóa trở thành “lỗ hổng” mới. CARF ra đời để lấp khoảng trống này, đảm bảo thu nhập từ tài sản mã hóa được đối xử công bằng như các loại tài sản tài chính khác.

Phân tích tác động tới dòng tiền toàn cầu

Dòng tiền chuyển về nền tảng tuân thủ

Các sàn lớn, được cấp phép sẽ tuân thủ CARF, trong khi các nền tảng nhỏ, hoạt động ở khu vực pháp lý lỏng lẻo có thể thu hút người muốn né tránh báo cáo. Tuy nhiên, rủi ro pháp lý và khó khăn khi rút tiền về hệ thống ngân hàng khiến phần lớn dòng tiền lớn vẫn ưu tiên nền tảng tuân thủ.

Gia tăng thu thuế ở các nước phát triển

Khi dữ liệu được trao đổi tự động, cơ quan thuế có thể đối chiếu với tờ khai của người nộp thuế, phát hiện thu nhập chưa kê khai. Nhiều nhà đầu tư có thể chủ động kê khai bổ sung các năm trước để tránh bị phạt, tạo ra nguồn thu tăng thêm cho ngân sách.

Dịch chuyển sang tài chính phi tập trung

Một bộ phận người dùng có thể chuyển sang ví tự lưu ký và các ứng dụng tài chính phi tập trung (DeFi). Dù vậy, giao dịch chuyển ra ví tự lưu ký cũng thuộc diện báo cáo, nên dấu vết vẫn được ghi nhận ở điểm ra vào.

Ý nghĩa đối với Việt Nam

Việt Nam chưa nằm trong nhóm cam kết trao đổi dữ liệu CARF giai đoạn đầu, nhưng xu hướng minh bạch toàn cầu tác động gián tiếp. Người Việt cư trú thuế ở nước ngoài, du học sinh, người lao động tại EU, Anh, Hàn Quốc, Nhật Bản cần chú ý nghĩa vụ kê khai tại nước sở tại. Các sàn quốc tế phục vụ người Việt cũng dần yêu cầu thông tin cư trú thuế đầy đủ hơn. Việc Việt Nam xây dựng khung pháp lý với cơ chế khấu trừ tại sàn là bước đi phù hợp xu hướng chung, tạo tiền đề để tham gia hợp tác quốc tế về thuế trong tương lai.

Tác động tới việc làm

CARF và DAC8 tạo ra làn sóng tuyển dụng ở mảng tuân thủ thuế tại các sàn và nhà cung cấp dịch vụ: chuyên viên thu thập thông tin cư trú thuế, kỹ sư dữ liệu xây dựng báo cáo theo định dạng XML của OECD, chuyên gia tư vấn thuế quốc tế. Các công ty kiểm toán, phần mềm thuế tài sản số mở rộng dịch vụ. Với Việt Nam, đây là cơ hội cho các đội ngũ phát triển phần mềm nhận gia công giải pháp tuân thủ cho đối tác nước ngoài.

Kết luận

CARF và DAC8 đánh dấu bước chuyển lớn trong quản lý thuế tài sản mã hóa toàn cầu: giao dịch trên nền tảng tập trung không còn nằm ngoài tầm mắt cơ quan thuế. Nhà đầu tư, đặc biệt là người có yếu tố nước ngoài, cần chủ động hiểu và tuân thủ nghĩa vụ thuế để tránh rủi ro trong những năm tới.

Nguồn tham khảo: Ủy ban châu Âu, OECD, FinTelegram, Blockpit.

Trần Thanh Thảo
Trần Thanh Thảo
Phụ trách nội dung tại Thuế Điện Tử. Theo dõi các bản nâng cấp HTKK và iTaxViewer, biểu mẫu khai thuế và văn bản thuế mới có hiệu lực, rồi viết lại thành hướng dẫn dùng được cho người làm kế toán. Mọi số hiệu văn bản và ngày hiệu lực trong bài đều được đối chiếu với nguồn trước khi đăng.
Bài được cập nhật lần cuối ngày 22/9/2026. Xem nguồn dữ liệu và cách làm nội dung.